JOHN NELSON DARBY: OBRO\u0143CA WIARY<\/p>\n
Wielu z tych, co dzisiaj identyfikuje si\u0119 z ruchem fundamentalist\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 kiedy\u015b s\u0142ysza\u0142o o Johnie Nelsonie Darby lub Braciach Plymuckich.<\/p>\n
Ernest R. Sandeen w swojej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eKorzenie Fundamentalizmu\u201d prawid\u0142owo zaobserwowa\u0142, \u017ce \u201eWiele my\u015bli i postaw tych, kt\u00f3rzy s\u0105 znani jako Fundamentali\u015bci mo\u017ce by\u0107 odbiciem nauczania tego cz\u0142owieka\u201d [1].<\/p>\n
Darby rozwija\u0142 si\u0119 w czasie, kiedy daleko posuni\u0119te wiatry krytycyzmu wia\u0142y przez uznane Ko\u015bcio\u0142y na Wyspach Brytyjskich.<\/p>\n
Chrze\u015bcijanie mocno zakorzenieni w ortodoksji byli zbulwersowani widz\u0105c nieodrodzone duchowie\u0144stwo, kt\u00f3re nie tylko by\u0142o op\u0142acane przez pa\u0144stwo, ale tak\u017ce otwarcie atakowa\u0142o inspiracj\u0119 i autorytet S\u0142owa Bo\u017cego.<\/p>\n
Og\u00f3lne rozczarowanie i brak nadziei w Ko\u015bciele zorganizowanym przez pa\u0144stwo by\u0142o przyczyn\u0105 odej\u015bcia z niego wielu cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3rzy szukali spo\u0142eczno\u015bci wsz\u0119dzie poza nim.<\/p>\n
Liczba ruch\u00f3w wyros\u0142a oferuj\u0105c wysoki moralnie poziom biblijnego Chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n
Jednym z nich by\u0142 ruch towarzystw biblijnych, kt\u00f3ry mia\u0142 pocz\u0105tek w 1804 roku wraz z za\u0142o\u017ceniem Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Londynie przez grup\u0119 konserwatywnych teologicznie Anglikan.<\/p>\n
Innym by\u0142 fatalny anty-liberalny ruch w Oxfordzie, kt\u00f3ry zapl\u0105ta\u0142 si\u0119 w przeciwny Reformacji nurt Rzymski.<\/p>\n
Jeszcze inn\u0105 reakcj\u0105 przeciw og\u00f3lnie uznanemu Ko\u015bcio\u0142owi, by\u0142 ruch, kt\u00f3ry go opu\u015bci\u0142 i co jest wa\u017cne wni\u00f3s\u0142 ogromny, anonimowy wk\u0142ad w rozw\u00f3j Fundamentalizmu w p\u00f3\u017aniejszym czasie.<\/p>\n
By\u0142 to ruch rozpocz\u0119ty przez \u201ebraci\u201d, kt\u00f3rzy ostatecznie byli znani ze swoich spotka\u0144 w miejscowo\u015bci portowej Plymouth.<\/p>\n
Przyw\u00f3dc\u0105, architektem i teologiem tego ruchu by\u0142 irlandzki duchowny John Nelson Darby.<\/p>\n
\u017bYCIE DARBY’EGO<\/p>\n
John Nelson Darby, imiennik przyjaciela rodziny i znanego admira\u0142a pana Nelsona, urodzi\u0142 si\u0119 18 listopada 1800 roku w Londynie.<\/p>\n
Jego rodzice byli Irlandczykami.<\/p>\n
Irlandia by\u0142a t\u0142em jego wczesnych lat rozwoju i nauki.<\/p>\n
W 1819 roku w wieku lat osiemnastu, Darby zosta\u0142 absolwentem Trinity College Dublin.<\/p>\n
B\u0142yskotliwy, wielce obdarowany wraz ze wszystkimi dobrymi relacjami i zwi\u0105zkami, John Nelson Darby mia\u0142 okazj\u0119 rozpocz\u0105\u0107 zako\u0144czon\u0105 sukcesem karier\u0119 prawnicz\u0105.<\/p>\n
Jednak powa\u017cna duchowa walka toczy\u0142a si\u0119 w sercu tego osiemnastoletniego, dobrze zapowiadaj\u0105cego si\u0119 m\u0142odego adwokata i sta\u0142a si\u0119 przyczyn\u0105 porzucenia tego zawodu po roku praktyki.<\/p>\n
Mia\u0142o to miejsce pomi\u0119dzy 1822 i 1823 rokiem. Duchowa droga Draby’ego zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w roku 1825, kiedy to otrzyma\u0142 ordynacj\u0119 jako diakon w Ko\u015bciele Anglika\u0144skim. Nast\u0119pnego roku on awansowa\u0142 do stanu kap\u0142a\u0144stwa i przydzielono go do odleg\u0142ego rejonu Country Wicklow w Irlandii.<\/p>\n
Zamieszkuj\u0105c w prostej ch\u0142opskiej chacie na bagnach, Darby jako kap\u0142an by\u0142 odpowiedzialny za wielki obszar. Porusza\u0142 si\u0119 tam konno na spos\u00f3b Johna Wesley’a.<\/p>\n
Znana wszystkim \u0142agodno\u015b\u0107 jego ducha, postawa pe\u0142na u\u015bwi\u0119cenia oraz jego spos\u00f3b zachowania zyska\u0142y do\u015b\u0107 szybko miejsce w sercach jego ubogich parafian.<\/p>\n
Darby by\u0142 te\u017c zaanga\u017cowany w nauczanie ch\u0142op\u00f3w S\u0142owa Bo\u017cego tak, \u017ce bardzo rzadko znajdowa\u0142 czas na spoczynek w swym skromnym mieszkaniu przed nastaniem p\u00f3\u0142nocy. Jego ci\u0119\u017cka praca i wysi\u0142ki nie znalaz\u0142y wynagrodzenia. Wydawa\u0142 on wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich skromnych zarobk\u00f3w oraz osobistego dziedzictwa na miejscowe szko\u0142y i cele charytatywne. Przez sw\u00f3j w\u0142asny rachunek Katolicy \u201estawali si\u0119 protestantami w ilo\u015bciach 600 do 800 w ci\u0105gu tygodnia\u201d [2]. Dla Draby’ego standardem korzy\u015bci i nagrody by\u0142o zawsze dobro dusz zdobytych dla Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, nigdy natomiast przyrost srebra w portfelu.<\/p>\n
Czasami ten m\u0142ody obje\u017cd\u017caj\u0105cy na koniu swoj\u0105 parafi\u0119 ksi\u0105dz by\u0142 zmartwiony kondycj\u0105 uznanego ko\u015bcio\u0142a, ale jego wymagaj\u0105ce obowi\u0105zki uniemo\u017cliwia\u0142y mu podj\u0119cia stanowczego dzia\u0142ania. Darby otrzyma\u0142 czas na niezak\u0142\u00f3cone niczym przemy\u015blenia dotycz\u0105ce tej kwestii. Mia\u0142o to miejsce, kiedy, jego ko\u0144 wioz\u0105c go po terenie jego parafii wyrzuci\u0142 je\u017ad\u017aca z ogromn\u0105 si\u0142\u0105 na ziemi\u0119.<\/p>\n
Nast\u0119pnie d\u0142ugo trwaj\u0105ca rekonwalescencja wymagana po odbyciu operacji w Dublinie przyczyni\u0142a si\u0119 do wzrostu jego niezadowolenia.<\/p>\n
Darby powiedzia\u0142: "W czasie mojej samotno\u015bci \u015bciera\u0142y si\u0119 sprzeczne my\u015bli; ale wiele z tych, co zaprz\u0105ta\u0142y m\u0105 dusz\u0119 kr\u0105\u017cy\u0142y wok\u00f3\u0142 Pisma, by w ko\u0144cu zyska\u0107 ca\u0142kowit\u0105 dominacj\u0119 nade mn\u0105. Ja zawsze kierowa\u0142em j\u0105 ku S\u0142owu Boga\u2026 dok\u0142adne czytanie Dziej\u00f3w pozwoli\u0142o mi zobaczy\u0107 praktyczny obraz wczesnego Ko\u015bcio\u0142a, co da\u0142o mi wyra\u017anie odczu\u0107 kontrast w stosunku do rzeczywistego, obecnego stanu; pomimo wci\u0105\u017c kochanego przez Boga [3].<\/p>\n
Po dwudziestu siedmiu miesi\u0105cach w Ko\u015bciele Anglika\u0144skim i gruntownym niezadowoleniu po zaobserwowaniu przez niego szerz\u0105cego si\u0119 tam erastianizmu i klerykalizmu, Darby szuka\u0142 spo\u0142eczno\u015bci i s\u0142u\u017cby poza uznanym Ko\u015bcio\u0142em.<\/p>\n
Ostatecznie Darby zawar\u0142 znajomo\u015b\u0107 z grup\u0105 podobnie my\u015bl\u0105cych wierz\u0105cych, kt\u00f3rzy byli cz\u0142onkami Ko\u015bcio\u0142a Anglika\u0144skiego w Dublinie i spotyka\u0142 si\u0119 wraz z nimi na modlitwie i studium biblijnym podczas zimy 1827-28. By\u0142a to grupa, kt\u00f3ra potem sta\u0142a si\u0119 znana jako grupa Braci Plymuckich.<\/p>\n
Dwoma przewodnimi zasadami tego ruchu by\u0142y: \u0142amanie chleba w ka\u017cdy Dzie\u0144 Pa\u0144ski i us\u0142ugiwanie oparte bardziej na prowadzeniu przez Chrystusa, ni\u017c \u015bwi\u0119ceniach kap\u0142a\u0144skich dokonanych ludzk\u0105 r\u0119k\u0105.<\/p>\n
Darby nie by\u0142 za\u0142o\u017cycielem tej grupy, ale szybko wy\u0142oni\u0142 si\u0119 jako duchowy przyw\u00f3dca oraz daj\u0105cy g\u0142\u00f3wne wsparcie temu ruchowi.<\/p>\n
Do 1840 roku ruch plymucki wzr\u00f3s\u0142 do 800 mocno utwierdzonych chrze\u015bcijan i obj\u0105\u0142 swoim zasi\u0119giem 1200 os\u00f3b poprzez nast\u0119pne pi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n
Pomimo, \u017ce Darby unika\u0142 denominacyjnej etykiety przedk\u0142adaj\u0105c raczej proste biblijne okre\u015blenie: \u201ebracia,\u201d to sta\u0142o si\u0119 to nieuchronnym, \u017ce skoro ci \u201ebracia spotykali si\u0119 w Plymouth, zostali okre\u015bleni jako Bracia Plymuccy".<\/p>\n
W wyniku tego wiele innych braterskich grup zosta\u0142o uformowanych w Brytanii oraz p\u00f3\u017aniej w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata.<\/p>\n
W rezultacie swoich rozleg\u0142ych podr\u00f3\u017cy, Darby osobi\u015bcie by\u0142 odpowiedzialny za rozprzestrzenianie si\u0119 braterskiej doktryny w innych krajach. Odby\u0142 on kilka podr\u00f3\u017cy, aby g\u0142osi\u0107 i naucza\u0107 w Niemczech, Francji, Szwajcarii, W\u0142oszech i Holandii.<\/p>\n
Pomi\u0119dzy 1859 i 1874 Darby odby\u0142 sze\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cy do Stan\u00f3w Zjednoczonych i Kanady, gdzie us\u0142ugiwa\u0142 tak samo we wszystkich wi\u0119kszych jak i mniejszych miastach.<\/p>\n
Jego plan podr\u00f3\u017cy obj\u0105\u0142 tak\u017ce wizyty w Zachodnich Indiach i Nowej Zelandii.<\/p>\n
Gdziekolwiek Darby by nie przyby\u0142, nigdy nie pr\u00f3bowa\u0142 wyk\u0142ada\u0107 swoich w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w na temat doktryny Ko\u015bcio\u0142a lub przysz\u0142ych rzeczy. By\u0142 przekonany, \u017ce zar\u00f3wno oficjalny Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest w stanie ruiny jak te\u017c powr\u00f3t Chrystusa, by zabra\u0107 \u015bwi\u0119tych i by ustanowi\u0107 tysi\u0105cletnie Kr\u00f3lestwo s\u0105 nieuchronne.<\/p>\n
Wezwania Draby’ego do radykalnej reakcji na odst\u0119pcz\u0105 kondycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a spotyka\u0142y si\u0119 ze wzgl\u0119dn\u0105 oboj\u0119tno\u015bci\u0105.<\/p>\n
Jego nauczanie na tematy eschatologiczne by\u0142y interesuj\u0105co uj\u0119te i wywar\u0142y wp\u0142yw na ruch biblijnych konferencji w p\u00f3\u017anych latach XIX w oraz wczesnych latach XX wieku.<\/p>\n
Wi\u0119cej ni\u017c jedna doktryna, kt\u00f3ra stanowi\u0142a fundamentalne, ortodoksyjne nauczanie Draby’ego i braci wnios\u0142a du\u017cy wk\u0142ad w \u017cycie wierz\u0105cych w Bibli\u0119 chrze\u015bcijan w \u015bwiecie.<\/p>\n
CHARAKTER DARBY’EGO<\/p>\n
Portret Drabiego jako cz\u0142owieka musi by\u0107 odmalowany w ostrej czerni i bieli – nigdy w odcieniach szaro\u015bci.<\/p>\n
By\u0142 m\u0119\u017cem niewiarygodnie \u017cywotnym. Przede wszystkim on by\u0142 g\u0142\u0119boko zaanga\u017cowany na rzecz Ewangelii Jezusa Chrystusa. To by\u0142a jego jedyna mi\u0142o\u015b\u0107 i poch\u0142aniaj\u0105ca pasja. Darby ma\u0142o dba\u0142 o to, co mia\u0142 mu \u015bwiat do zaoferowania. Pomimo skrupulatnego dbania o osobist\u0105 czysto\u015b\u0107, na przyk\u0142ad Darby nosi\u0142 tylko prost\u0105 odzie\u017c, kt\u00f3ra graniczy\u0142a z n\u0119dznym stanem. Zosta\u0142o powiedziane, \u017ce zdarzy\u0142a si\u0119 kiedy\u015b sytuacja, kiedy on spa\u0142, kto\u015b z jego \u017cyczliwych przyjaci\u00f3\u0142 skorzysta\u0142 z okazji i zamieni\u0142 jego star\u0105 odzie\u017c na now\u0105. Gdy si\u0119 obudzi\u0142 Darby ubra\u0142 nowy str\u00f3j nie czyni\u0105c \u017cadnej uwagi. Zachowa\u0142 si\u0119 tak jakby tego nie zauwa\u017cy\u0142.<\/p>\n
Darby by\u0142 uprzejmej i skromnej natury. Jego wsp\u00f3\u0142czucie i wielkoduszno\u015b\u0107 na rzecz ubogich by\u0142y bezgraniczne. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce: "Chrystus wola\u0142 biednych; a ja od tego czasu jak jestem nawr\u00f3cony czyni\u0119 to samo. Niech ci, kt\u00f3rzy lubi\u0105 towarzystwo dostrzeg\u0105 to. Zawsze kiedykolwiek przebywam z ubogimi \u2026. Powracam ze z\u0142amanym sercem. Kiedy id\u0119 do biednych to znajduj\u0119 t\u0119 sama z\u0142\u0105 istot\u0119 jak i u bogatych, ale odkrywam te\u017c i r\u00f3\u017cnic\u0119: bogaci, ci, co \u017cyj\u0105 w komforcie i stanowi\u0105 \u015bmietank\u0119 towarzysk\u0105, s\u0105dz\u0105 i mierz\u0105 jak bardzo wiele mog\u0105 wzi\u0105\u0107 i zatrzyma\u0107 od Chrystusa nie oddawszy Mu si\u0119 wpierw; biedni, jak wiele od Chrystusa mog\u0105 otrzyma\u0107 pocieszenia w ich smutkach. Jak\u017ce niegodny jestem, je\u015bli jestem szcz\u0119\u015bliwy i w swoim domu".<\/p>\n
Darby \u017cadnym sposobem nie stawia\u0142 sobie wymaga\u0144 intelektualnych, aby zabiega\u0107 o wzgl\u0119dy towarzystwa, to by\u0142o w\u0142a\u015bnie daniem szansy, on odrzuca\u0142 to wszystko przedk\u0142adaj\u0105c nad to krzy\u017c [4].<\/p>\n
By\u0142 pe\u0142en \u017cyczliwego usposobienia i uni\u017conego ducha pomimo swojego absolutnego oddania S\u0142owu Bo\u017cemu i wymagania niezachwianej wierno\u015bci wobec prawdy, tak jak on j\u0105 rozumia\u0142.<\/p>\n
Uczyni\u0142o go to gotowym by\u0107 ofiar\u0105 kontrowersji.<\/p>\n
Jego bezgraniczna cierpliwo\u015b\u0107 wraz ze \u015bwi\u0119t\u0105 niewiedz\u0105 ubogiego w duchu i nieuczonego sta\u0142y si\u0119 legendarne. Ale istnia\u0142 te\u017c jego gniew przeciw tym, spo\u015br\u00f3d dobrze wykszta\u0142conych, kt\u00f3rzy dobrze si\u0119 bawi\u0105c zagubili prawd\u0119 Ewangelii Chrystusowej.<\/p>\n
W dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat po swoim byciu \u201enieprawomy\u015blnym nauczycielem\u201d najbardziej odczuwa\u0142 oburzenie Drabiego, napisa\u0142: \u201eJ.N.D. pisze piorunem trzymanym w jednej d\u0142oni oraz piorunem w drugiej\u201d. Ale biograf Drabiego, W.G. Turner wskaza\u0142: \u201eto by\u0142o tylko podstawowym b\u0142\u0119dem, kt\u00f3ry wzbudza\u0142 jego najg\u0142\u0119bsze zmartwienie i oburzenie, a jego cierpliwo\u015b\u0107 wobec \u015bwi\u0119tej naiwno\u015bci by\u0142a przys\u0142owiowa [5].<\/p>\n
Je\u015bli kiedykolwiek epitet \u201ewalcz\u0105cy Fundamentalista\u201d by\u0142by stosowny do kogo\u015b, to tym kim\u015b by\u0142 J. N. Darby. W tym samym czasie, jest prawd\u0105, \u017ce Darby nie czerpa\u0142 przyjemno\u015bci z kontrowersji i cz\u0119sto wyra\u017ca\u0142 swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 wobec podmiotu najbardziej przekonywuj\u0105cej polemiki. Ale w swoim spojrzeniu, w obliczu wyboru pomi\u0119dzy pokojem z jednej strony, a prawd\u0105 z drugiej, nie by\u0142o w nim alternatywy, zawsze sta\u0142 w obronie prawdy.<\/p>\n
Gdziekolwiek pojawi\u0142 si\u0119 Darby, czy ch\u0142opskim domu czy w otaczanych szacunkiem salach Oxfordu, szlachetno\u015b\u0107 jego charakteru, zapa\u0142 umys\u0142u, oddanie Chrystusowi, i dominuj\u0105ca obecno\u015b\u0107 czyni\u0142y go wartym skupienia na sobie uwagi. Wielki nauczyciel Biblii i g\u0142osiciel Ewangelii, G. Campbell Morgan opowiedzia\u0142 jako jedno z \u201eumi\u0142owanych wspomnie\u0144\u201d jego ch\u0142opi\u0119cego wieku by\u0142o wspomnienie spotkania z Darbym, kt\u00f3ry przyby\u0142 odwiedzi\u0107 jego ojca. \u201eOn \u017cywo przypomina prawie pe\u0142en czci respekt otaczaj\u0105cy tego naprawd\u0119 wielkiego cz\u0142owieka, i jak ten respekt udzieli\u0142 miejsca cze\u015b\u0107, kt\u00f3re pozosta\u0142y w jego pami\u0119ci, kiedy ten go\u015b\u0107 m\u00f3wi\u0142 dobrotliwie do niego o jego studiach\u201d [6].<\/p>\n
DOKTRYNA DARBIEGO<\/p>\n
Darby zosta\u0142 przez wielu okre\u015blony jako ojciec wsp\u00f3\u0142czesnej dyspensjonalnej teologii, teologii, kt\u00f3ra zosta\u0142a spopularyzowana poprzez wydawnictwo Scofield Reference Bible [7] oraz niedawno w Ryrie Study Bible. To jest teologia, kt\u00f3ra wywar\u0142a ogromny wp\u0142yw poprzez publikacje oraz naukowy wk\u0142ad instytucji takich jak: Dallas Theological Seminary i Moody Bible Institute. Mimo tego, \u017ce Darby jest w centrum prawie ka\u017cdej kontrowersji pochodz\u0105cej z tego teologicznego systemu, to jego prace na ten temat s\u0105 ma\u0142o znane i rzadko czytane.<\/p>\n
Podobnie jest traktowana ta prawda po\u015br\u00f3d krytyk\u00f3w i obro\u0144c\u00f3w dyspensjonalistycznej teologii.<\/p>\n
To zaniedbanie jest zlekcewa\u017cone. Dla Darby’ego prawda ta jest uznana i zgodna z wieloma teologicznymi tre\u015bciami ruchu Fundamentalist\u00f3w. Jest to niew\u0105tpliwe, \u017ce Darby w\u0142o\u017cy\u0142 du\u017cy wk\u0142ad w usystematyzowanie i popularyzacj\u0119 teologii dyspensjonalistycznej.<\/p>\n
Dzisiaj, jakkolwiek wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 si\u0119 teologi\u0119 Darbiego praktycznie si\u0119 redukuje do jego doktryny o upadku moralnym w oficjalnym Ko\u015bciele, i o powrocie Chrystusa przed ustanowieniem tysi\u0105cletniego Kr\u00f3lestwa – ze szczeg\u00f3lnym zaakcentowaniem roli Izraela i Ko\u015bcio\u0142a w erze Kr\u00f3lestwa – oraz faktu pochwycenia Ko\u015bcio\u0142a przed uciskiem (Ew. Jana 14:1-3). Tak samo wa\u017cne s\u0105 te doktryny w teologii Darby’ego wyros\u0142e na innych doktrynach, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 rozpatrzone jako podstawa jego nauczania wraz z bra\u0107mi.<\/p>\n
To jest fundamentem prawowiernego, ortodoksyjnego Chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3re trwa od czasu wylania Ducha \u015awi\u0119tego w dzie\u0144 pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy do czasu Fundamentalist\u00f3w, kt\u00f3rzy zachowuj\u0105 to poprzez mijaj\u0105ce wieki.<\/p>\n
Natchnienie i nieomylno\u015b\u0107 Pisma \u015awi\u0119tego. Darby by\u0142 niezachwiany w swojej wierze, \u017ce Biblia jest natchnionym, nieomylnym S\u0142owem Bo\u017cym ostatecznie autorytatywnym [8] oraz wiernym przekazem pochodz\u0105cym z autentycznych \u017ar\u00f3de\u0142 [9]. Je\u015bli \u015bwiat by\u0142 w stanie zepsucia i b\u0119dzie zniszczony, zapewnia Darby: \u201ei \u015bwiat Bo\u017cy zostawiony przypomina niewidzialn\u0105 ni\u0107 przerzucon\u0105 nad przepa\u015bci\u0105. Moja dusza wierzy w to. Po g\u0142\u0119bokim \u0107wiczeniu duszy, ja zosta\u0142em przeniesiony do Kr\u00f3lestwa Syna, ca\u0142kowicie z \u0142aski. Nigdy nie upad\u0142em od tego czasu. Cz\u0119sto upada\u0142em; ale nigdy nie zaliczy\u0142em w swym wn\u0119trzu upadku.<\/p>\n
Zapytany kiedy\u015b czy on mo\u017ce uzna\u0107, \u017ce pewne cz\u0119\u015bci Nowego Testamentu mog\u0105 mie\u0107 tylko tymczasowe znaczenie, Darby zripostowa\u0142: \u201eNie! Ka\u017cde s\u0142owo jest ze sob\u0105 powi\u0105zane i pochodzi od Ducha i jest przeznaczone na wieczn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119!\u201d.<\/p>\n
Darby czu\u0142 nieodpart\u0105 potrzeb\u0119 stwierdzenia jego wierno\u015bci wobec ostatecznego autorytetu S\u0142owa Bo\u017cego, poniewa\u017c: \u201eW tych dniach szczeg\u00f3lnie\u2026 autorytet spisanego S\u0142owa Bo\u017cego na ka\u017cdej stronie wzywa nasze ludzkie sumienia do badania si\u0119 w \u015bwietle S\u0142owa\u201d [10].<\/p>\n
B\u00f3stwo i narodzenie Chrystusa z Dziewicy.<\/p>\n
Je\u015bli chodzi o b\u00f3stwo Chrystusa, Darby nie idzie na \u017caden kompromis, kt\u00f3ry zaj\u0105\u0142by miejsce Pisma \u015awi\u0119tego w \u017cyciu wierz\u0105cego. \u201eWielk\u0105 prawd\u0105 b\u00f3stwa Jezusa jest to, \u017ce on jest naprawd\u0119 Bogiem\u201d m\u00f3wi Darby, \u201eTo przewija si\u0119 przez Pismo \u015awi\u0119te niczym promie\u0144 s\u0142o\u0144ca, ale skierowane jest ku naszej wierze. Nie mog\u0119 waha\u0107 si\u0119 w spojrzeniu na Syna, Jahweh Starego Testamentu, Pierwszego i Ostatniego, Alfy i Omegi, i to prze\u015bwieca przez wszystkie karty tej Ksi\u0119gi. Ale On odczuwa wszystkie rzeczy i Jego cz\u0142owiecze\u0144stwo, prawdziwe cz\u0142owiecze\u0144stwo, tak prawdziwe jak jego prawdziwe B\u00f3stwo jest drogocenne dla mnie i pozwala mi pozna\u0107 Boga, tak, wi\u0119c istotnie: \u201eOn jest prawdziwym Bogiem i \u017cyciem wiecznym\u201d [11]. Je\u015bli Chrystus nie jest Bogiem, wnioskuje Darby, wtedy \u201eja Go nie znam, nie spotykam si\u0119 z Nim, nie wiem kim On jest\u201d [12]. Jako jedn\u0105 z prawd zwi\u0105zan\u0105 z Osob\u0105 i dzie\u0142em Chrystusa, Darby przytacza \u201ecudowne narodziny Zbawiciela, kt\u00f3ry by\u0142 absolutnie bez grzechu\u2026\u201d [13].<\/p>\n
Zast\u0119pcza ofiara. Doktryna o b\u00f3stwie Chrystusa przewija si\u0119 przez ca\u0142a Bibli\u0119, Darby zapewnia, \u017ce przeb\u0142aganie uzyskane przez ofiar\u0119 \u015bmierci Chrystusa \u201ejest doktryn\u0105 przeplataj\u0105c\u0105 si\u0119 przez ca\u0142e Pismo, podstaw\u0105 Chrze\u015bcija\u0144stwa, jest wy\u0142\u0105cznym gruntem odpuszczenia – i nie ma \u017cadnego poza rozlaniem krwi – i tylko przez nie. Chrystus przyni\u00f3s\u0142 pok\u00f3j\u201d List do Kolosan 1:20.14<\/p>\n
Darby jest przekonany, \u017ce poza odkupie\u0144czym dzie\u0142em Chrystusa, cz\u0142owiek jest zmuszony sam nosi\u0107 grzech na swoich barkach i pozostaje w oddaleniu od Boga, bez znajomo\u015bci z Nim oraz z dala od Jego mi\u0142o\u015bci. To nie jest przypadkiem, na co Darby wskazuje: \u201eTo jest \u015bmier\u0107 w zast\u0119pstwie – On poni\u00f3s\u0142 nasze grzechy w swoim ciele na drzewie – umar\u0142 za nasze grzechy w zgodzie z tym, co jest zapisane w Pismach\u2026\u201d [15].<\/p>\n
Zmartwychwstanie Chrystusa. Dla Darby’ego, \u201eOsoba Chrystusa rozpoznana jako zmartwychwsta\u0142a\u201d jest osi\u0105, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej \u201eobracaj\u0105 si\u0119 wszystkie prawdy zawarte w S\u0142owie\u201d [16]. Wielu mo\u017ce by\u0107 zdolnych w spojrzeniu na nadziej\u0119 Ko\u015bcio\u0142a zawart\u0105 w Chrystusie\u201d, m\u00f3wi Darby, \u201eaby dostrzec wa\u017cno\u015b\u0107 doktryny o zmartwychwstaniu. Ale im bardziej przeszukujemy Pisma tym bardziej widzimy, w tej doktrynie fundamentaln\u0105 Prawd\u0119 Ewangelii, \u017ce prawda ta daje odkupienie ze wzgl\u0119du na jej charakter, a wszystkie inne prawdy prawdziw\u0105 si\u0142\u0119\u201d. To jest zwyci\u0119stwo Chrystusa nad \u015bmierci\u0105, kt\u00f3re daje nam pewno\u015b\u0107 zbawienia [17]. To jest zbawienie, zapewnia Darby, kt\u00f3re \u201ezostawia w grobie to wszystko, co nas pot\u0119pia i wprowadza nas w now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 Pana w kt\u00f3rym jest doskona\u0142o\u015b\u0107, w\u0142adza i chwa\u0142a\u201d [18]. Konsekwentnie ta doktryna charakteryzowa\u0142a nauczanie apostolskie [19].<\/p>\n
Powr\u00f3t Chrystusa. Darby wierzy\u0142, \u017ce ta podstawowa prawda by\u0142a dla Ko\u015bcio\u0142a prawdziw\u0105 nadziej\u0105. Nadzieja ta to drugie przyj\u015bcie Chrystusa. Darby utrzymywa\u0142, \u017ce Chrystus podczas swojego przyj\u015bcia zabierze do swej chwa\u0142y \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy stan\u0105 si\u0119 oblubienic\u0105, \u017con\u0105 Baranka [20].<\/p>\n
Darby sta\u0142 przy tym, \u017ce \u201eNic nie jest bardziej widoczne w Nowym Testamencie ni\u017c drugie przyj\u015bcie Pana Jezusa Chrystusa\u201d. On wskazuje, \u017ce to by\u0142a obietnica powrotu Chrystusa z\u0142o\u017cona wobec smutnych uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy o tym \u015bwiadczyli po Wniebowst\u0105pieniu Pana, co jest zapisane w Dziejach Apostolskich Rozdzia\u0142 1, wiersz 11. Co wi\u0119cej, powiada Darby: \u201eto wcale nie by\u0142o dziwna rzecz\u0105 – bezpo\u015brednio po nawr\u00f3ceniu do \u017cywego Boga- \u2018czeka\u0107 na Jego Syna z nieba, Jezusa, kt\u00f3ry uwolni\u0142 nas od nadchodz\u0105cego gniewu\u2019 [21].<\/p>\n
W \u015bwietle powy\u017cszego, John F. Walvoord, emerytowany dyrektor Dallas Theological Seminary, z pewno\u015bci\u0105 potwierdza m\u00f3wi\u0105c, \u017ce: \u201e Wiele z prawdy wyznawanej przez fundamentalnych Chrze\u015bcijan dzisiaj zosta\u0142o odrodzone przez ruch znany jako Plymuccy Bracia\u201d [22].<\/p>\n
WP\u0141YW DARBY’EGO<\/p>\n
Powinno by\u0107 oczywiste odnosz\u0105c si\u0119 do powy\u017cszego, \u017ce wyst\u0119puje tutaj zwi\u0105zek pomi\u0119dzy doktrynami braci oraz Fundamentalist\u00f3w, kt\u00f3rzy powstali, aby zmieni\u0107 modernistyczne podej\u015bcie do Biblii na kr\u00f3tko i bezpo\u015brednio po zako\u0144czeniu XIX stulecia.<\/p>\n
Zanim ukaza\u0142a si\u0119 publikacja The Fundamentals: A Testimony of Truth w 1909, bracia ju\u017c proklamowali te same prawdy Pisma \u015awi\u0119tego oraz gorliwie bronili ich przeciwko wszystkim przeciwnikom. Osobliwy charakter spo\u0142eczno\u015bci braci i ich wiara jest taka, \u017ce bierze pod uwag\u0119 liberalne doktryny, kt\u00f3re mog\u0142yby zupe\u0142nie zniszczy\u0107 ten ruch.<\/p>\n
Wielu spo\u015br\u00f3d najwi\u0119kszych fundamentalistycznych przyw\u00f3dc\u00f3w ostatnich czas\u00f3w otwarcie przyzna\u0142o wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i szacunek wobec nauczania i s\u0142u\u017cby Darby’ego oraz braci.<\/p>\n
P\u00f3\u017aniej w swoich pismach C. H. Mackintosh spopularyzowa\u0142 pisma Darby’ego, D.L. Moody powiedzia\u0142, \u017ce: \u201eone nie mog\u0105 by\u0107 zast\u0105pione, ja wol\u0119 raczej rozsta\u0107 si\u0119 ze swoj\u0105 bibliotek\u0105, z wyj\u0105tkiem Biblii, ni\u017c z tymi pismami. One stanowi\u0105 dla mnie klucz do zrozumienia Pism\u201d [23].<\/p>\n
A. C. Gaebelein, wsp\u00f3\u0142autor ksi\u0105\u017cki The Fundamentals, kt\u00f3ry wywar\u0142 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na \u017cycie i doktryn\u0119 C.I. Scofielda pisze o Darbym oraz innych braciach: \u201eznalaz\u0142em w pismach nauczania Williama Kelly’ego, Charlesa Macintosha, F. W. Granta, Belleta oraz innych, kt\u00f3re by\u0142y pokarmem mojej duszy, kt\u00f3rego potrzebowa\u0142em. Darz\u0119 wielkim szacunkiem tych m\u0119\u017c\u00f3w Bo\u017cych zaraz po Aposto\u0142ach oraz ich solidne i duchowe nauki\u201d. W tym samym duchu pisa\u0142 Gaebelein o czterech \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy mieli na imi\u0119 John, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 obecni podczas wielkiego, niebieskiego spotkania, gdy Chrystus powr\u00f3ci – Johnie Kalwinie, Johnie Knoksie, Johnie Wesleyu i Johnie Darbym [24].<\/p>\n
William Kelly, serdeczny przyjaciel i wielki ucze\u0144 Darby’ego nigdy nie pr\u00f3bowa\u0142 napomina\u0107 innych; \u201eCzytajcie Darby’ego!\u201d. Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t trzy tomy jego dorobku – przek\u0142ad ca\u0142ej Biblii z j\u0119zyk\u00f3w oryginalnych na francuski, niemiecki i angielski oraz Nowy Testament na w\u0142oski, w\u0142\u0105czaj\u0105c pe\u0142ne t\u0142umaczenie znaczenia przes\u0142ania Biblii wiersz po wierszu – to jest wiele ze spu\u015bcizny Darby’ego do czytania.<\/p>\n
John Nelson Darby kontynuowa\u0142 swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 i g\u0142osi\u0142 swojego Zbawiciela poprzez pisane i m\u00f3wione s\u0142owo a\u017c do jego odej\u015bcia do Pana 29 kwietnia 1882 roku. I nie jest wa\u017cne, na jaki temat on przemawia\u0142, tym tematem, kt\u00f3ry wysuwa\u0142 si\u0119 na czo\u0142o by\u0142 sam Jezus Chrystus. Na kilka dni przed odej\u015bciem do wiecznego domu Darby napisa\u0142 w swym ostatnim li\u015bcie do braci; \u201emog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce Chrystus jest mym jedynym przedmiotem my\u015bli, dzi\u0119ki Bogu, moja sprawiedliwo\u015b\u0107 tak\u017ce \u2026 Trzymam si\u0119 mocno Chrystusa\u201d [25].<\/p>\n
PRZYPISY<\/p>\n
1 Ernest R. Sandeen, The Roots of Fundamentalizm (Chicago: University of Chicago Press 1970., Grand Rapids: baker Book House 1978),str..xix.<\/p>\n
2 W. Blair Neatby. A History of the Plymouth Brethren (Londyn; Hodder and Stoughton,1901),str.16.<\/p>\n
3 Darby, wzmianka w W. G. Tuner, John Nelson Darby (Londyn: C.A. Hammond, 19440, str.17.<\/p>\n
4 Tuner, str.77<\/p>\n
5 John Nelson Darby,letters of J. N. Darby, # vols. Reprint ed. (Sunbury, Penn.:BeliversBookshielf,19710,1:205.<\/p>\n
6 Tuner, str.31<\/p>\n
7 John Harries, G. Campbell Morgan, The Man and His Ministry, str.27; wzmianka w Turner, str.78.<\/p>\n
8 Aby zobaczy\u0107 pe\u0142n\u0105 relacj\u0119 pomi\u0119dzy Darbym a dyspensjonalistycznymi doktrynami odkrytymi przez Scofielda, zobacz Larry V. Crutchfield: \u201e The Origins of Dispensationalism: The Darby Factor. (Lanham, Md: University Press of Amer ica, 1992 ).<\/p>\n
9 John Nelson Darby, Collected Writings of J. N. Darby, 34 vols., edycja William Kelly ( Sunbury, Penn.: Belivers Bookshelf,n.d., 23:13.<\/p>\n
10 Ibid.,23:31.<\/p>\n
11 Ibid.,1:38.<\/p>\n
12 Darby, Letters, 1:28-29.<\/p>\n
13 Darby, Collected Writings, 33:82.<\/p>\n
14 Darby, Letters, 2:432.<\/p>\n
15 Darby, Collected Writings. 33:82.<\/p>\n
16 Darby, Letters,3:102.<\/p>\n
17 Ibid. 1:47.<\/p>\n
18 Darby, Collected Writings, 3:147<\/p>\n
19 Darby, Letters, 1:47.<\/p>\n
20 Darby, Collected Writings,3:147.<\/p>\n
21 Darby, Letters, 2:361..<\/p>\n
22 Darby, Collected Writings, 27:306.<\/p>\n
23 John F. Walvoord, wywiad z An Historical Sketch of the berthren Movement, przez H. A. Ironside, w Bibliotheca Sacra,1942, str. 378.<\/p>\n
24 Sandeen, str.173.<\/p>\n
25 A. C. Gaebelein, Half a Century ( New York: Our Hope Publication Office, 1930 ), str. 85.<\/p>\n
zrodlo: http:\/\/www.according2prophecy.org\/darby.html<\/a><\/p>\n Larry V Crutchfield [JOHN NELSON DARBY: DEFENDER OF THE FAITH]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" JOHN NELSON DARBY: OBRO\u0143CA WIARY Wielu z tych, co dzisiaj identyfikuje si\u0119 z ruchem fundamentalist\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 kiedy\u015b s\u0142ysza\u0142o o Johnie Nelsonie Darby lub Braciach Plymuckich. Ernest R. Sandeen w swojej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eKorzenie Fundamentalizmu\u201d prawid\u0142owo zaobserwowa\u0142, \u017ce \u201eWiele my\u015bli i postaw tych, kt\u00f3rzy s\u0105 znani jako Fundamentali\u015bci mo\u017ce by\u0107 odbiciem nauczania tego cz\u0142owieka\u201d [1].… Czytaj dalej Larry V Crutchfield JOHN NELSON DARBY: DEFENDER OF THE FAITH<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[37],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.chrzescijanie.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.chrzescijanie.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.chrzescijanie.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.chrzescijanie.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.chrzescijanie.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=472"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp.chrzescijanie.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.chrzescijanie.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.chrzescijanie.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.chrzescijanie.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}